เธอร์กู้ด มาร์แชล

Thurgood Marshall

ค.ศ. 1908-1993
พ.ศ. 2451-2536

อดีตทนายฝีปากกล้า นักต่อต้านการเหยียดผิวที่กลายมาเป็นผู้พิพากษาผิวสีคนแรกบนบัลลังก์ศาลสูงสุดของสหรัฐอเมริกา

เขาคือผู้ให้คำจำกัดความของ “ความเท่าเทียม” ว่า คือการที่คนเรา “ต้องได้สิ่งเดียวกัน ในเวลาเดียวกัน ในสถานที่เดียวกัน”

“Equal means getting the same thing, at the same time, and in the same place.”

ตลอดระยะเวลา 24 ปีในตำแหน่ง ท่านเธอร์กู้ดได้ใช้รัฐธรรมนูญเป็นธงชัยในการพิทักษ์สิทธิมนุษยชนอเมริกันถ้วนหน้า ไม่ว่าจะผิวขาวหรือผิวดำ

หากท่านเธอร์กู้ดเกิดเมืองไทย คงจะใช้รัฐธรรมนูญเป็นธงชัยไม่ได้ ต้องใช้เป็น ‘ธงราว’ เพราะมีมาแล้ว 18 ฉบับและคงจะมีเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตราบเท่าที่ผู้มีอำนาจแต่ไม่มีสมองสนับสนุนการปฏิวัติ-รัฐประหาร

วันเยาว์…

เจ้าหนูแก้มกลมผู้มีชื่อแปลกว่า Thoroughgood นี้ ได้ชื่อว่าเป็นเด็กซนขั้นห้าดาว

ทั้งซน ทั้งช่างพูด ช่างถาม ช่างเถียง ทั้งเจ้าปัญหา และเจ้าปัญญา ในขณะเดียวกันก็เป็นเด็กอารมณ์ดี เห็นอะไรแปลกหน่อยมักหัวเราะกั๊ก-กั๊กจนคนรอบตัวต้องหัวเราะตาม

ชื่อ ‘เธอเรอะกู้ด’ ซึ่งแปลว่า ‘ดีพร้อม’ หรือ ‘ดีไปหมด’ นั้น เจ้าหนูได้จากปู่ซึ่งถูกนำจากดินแดนคองโกในอัฟริกา มาเป็นทาสคนขาวอยู่ในสหรัฐฯ

ปู่เป็นทาสแสนฉลาด เรียนเร็ว ทำงานเก่งทุกอย่างจนเจ้านายตั้งชื่อให้ว่า ‘เธอเรอะกู้ด’ แต่ปู่เป็นคนเจ้าเหตุผล และช่างเถียงจนนายผิวขาวระอาใจ ปล่อยปู่จากความเป็นทาส แล้วบอกว่า… จะไปไหนก็ไป… ไป๊ ปู่เธอเรอะกู้ดเลยได้เป็นไทเต็มตัว และได้แต่งงานกับย่าซึ่งเป็นคนดำผสมขาว

พ่อของเจ้าหนูดีพร้อมจึงติดหล่อๆ เพราะผิวเกือบขาว แถมยังผมสีอ่อนและตาสีฟ้า พ่อจึงได้ทำงานเงินเดือนดีในคลับของคนชั้นสูง

แม้จะมีโอกาสเล่าเรียนน้อย แต่พ่อฝักใฝ่ศึกษาหาความรู้ด้วยการอ่านหนังสือเอง ความสนใจด้านกฎหมายทำให้พ่อชอบไปนั่งฟังการว่าคดีในศาล และมักพาลูกชายไปฟังด้วยเสมอ แถมทั้งพ่อและแม่ยังสอนให้ลูกชายทั้งสองรู้จักไล่เรียงตั้งคำถามและหาคำตอบ รวมทั้งสนับสนุนให้ลูกๆ เล่น ‘โต้วาที’ ที่บ้านอีกด้วย

แม่ของเจ้าหนูดีพร้อมมีการศึกษามากกว่าหญิงนิโกรทั่วๆ ไปเมื่อกว่าร้อยปีมาแล้ว แม่จึงทำงานเป็นครูสอนนักเรียนชั้นประถม เพราะแม่เป็นครู เจ้าหนูและพี่ชายจึงอ่านเขียนได้เร็วก่อนจะเข้าโรงเรียนเสียด้วยซ้ำ

โรงเรียนที่เจ้าหนูไปเรียนพร้อมพี่ชาย เป็นโรงเรียนซึ่งรัฐบาลจัดให้เฉพาะเด็กผิวดำเพื่อไม่ให้เรียนปะปนกับเด็กผิวขาว

สมัยนั้นทุกอย่างระหว่างสองโรงเรียนต่างกันเหมือนขาวกับดำจริงๆ โรงเรียนสำหรับเด็กผิวดำเป็นเรือนไม้โทรมๆ เครื่องมือเครื่องใช้ แม้กระทั่งหนังสือเรียน ก็เป็นของใช้แล้วจากโรงเรียนผิวขาว

เจ้าหนูดีพร้อมยังเด็กเกินกว่าจะรู้สึกถึงความเหลื่อมล้ำต่ำสูง เขาสนุกกับการเรียน เพราะเป็นคนหัวดี เรียนเร็ว และเป็นที่หนึ่งของห้องโดยไม่ต้องออกแรง คงเพราะอย่างนี้จึงเอาแรงไปเล่นซนจนโดนครูทำโทษบ่อยๆ

วิธีทำโทษของครูแปลกมาก คือให้เจ้าหนูไปนั่งท่องหนังสือคนเดียวในห้องเก็บเครื่องมือของโรงเรียน หนังสือที่ครูให้ติดมือไปทุกครั้งคือ ‘รัฐธรรมนูญแห่งสหรัฐอเมริกา’ เจ้าหนูจะต้องท่องรัฐธรรมนูญให้ได้หลายๆ ข้อ ก่อนจะออกมาท่องปากเปล่าให้ครูฟัง

เขาโดนทำโทษบ่อยจนท่องรัฐธรรมนูญได้ทั้งฉบับ โดยไม่รู้เลยสักนิดว่าวันหนึ่งความสามารถนี้จะเป็นประโยชน์กับเขาอย่างมหาศาล ทั้งนี้เพราะเจ้าหนูดีพร้อมจะเติบโตขึ้นเป็นทนายผู้อุทิศตนต่อสู้ให้คนดำในสหรัฐฯ ได้รับความเท่าเทียมกับคนผิวขาวตามที่รัฐธรรมนูญเขียนไว้ หลังจากที่ต้องเป็น ‘เบี้ยล่าง’ ในทุกๆ ด้านมากว่าหนึ่งร้อยปี

เป็นโชคดีของเจ้าหนูดีพร้อมที่สหรัฐฯ ไม่ฉีกรัฐธรรมนูญเป็นว่าเล่นอย่างประเทศไทย จึงไม่ต้องท่องรัฐธรรมนูญหลายฉบับ

ในขณะที่อยู่ชั้นประถม เจ้าหนูเบื่อที่จะเขียนชื่อว่า Thoroughgood เต็มแก่ เพราะยาวจนน่ารำคาญ จึงสะกดแค่ Thurgood ซึ่งพ่อแม่และครูก็ไม่ว่าอะไร ชื่อ Thurgood ซึ่งเจ้าหนูตั้งเองจึงเป็นชื่อที่ไม่เหมือนใครเลย

เธอร์กู้ดเรียนจบมัธยมเป็นที่หนึ่งของโรงเรียน ก่อนจะไปจบปริญญาตรีในมหาวิทยาลัยลินคอล์นของคนผิวดำล้วน โดยเป็นที่หนึ่งเช่นกัน

แม้จะจบปริญญาตรีด้วยคะแนนเลิศ แต่เขาไม่สามารถเข้าเรียนปริญญาโทด้านกฎหมายในมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ซึ่งอยู่ใกล้บ้านได้ เพราะในสมัยนั้นทางมหาวิทยาลัยไม่ยอมรับนักศึกษาผิวดำ

เธอร์กู้ดผิดหวัง แต่ก็ไม่หมดหวัง เขาไม่ยอมให้ความผิดหวังนั้นทำลายความตั้งใจที่จะเอาดีทางกฏหมาย จึงไปเรียนต่อในมหาวิทยาลัยโฮเวิร์ดสำหรับคนผิวดำ โดยแม่ยอมขายแหวนแต่งงานเพื่อ ‘สมทบทุน’ ให้ลูกได้ไปเรียน

เขาได้รับปริญญาทางกฎหมายด้วยคะแนนสูงสุดเหมือนเช่นเคย

ไม่ถึงสิบปีจากที่ถูกมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ปฏิเสธ เธอร์กู้ดกลายเป็นทนายคารมคมคาย ที่มากด้วยความสามารถ เขาช่วยต่อสู้ในศาลรัฐธรรมนูญ จนนักศึกษาผิวดำรุ่นหลังได้เข้าเรียนกฎหมายในมหาวิทยาลัยแมรีแลนด์

ทุกวันนี้มหาวิทยาลัยแมรีแลนด์ยังมีรูปปั้นของเธอร์กู้ด มาร์แชลตั้งตระหง่านอยู่หน้าห้องสมุดกฎหมาย… ราวกับเป็นการไถ่บาป

ท่านผู้พิพากษาศาลสูงสหรัฐฯ ท่านนี้เคยบอกว่า ครูคนที่บังคับให้เด็กชาย ‘ดีพร้อม’ ท่องรัฐธรรมนูญ เป็นหนึ่งในผู้มีคุณที่สุดของชีวิต